Tilburg | Fraters van Tilburg Moederhuis
Binnen het privéarchief van Gerrit van Geffen zijn meerdere ontwerptekeningen gemaakt voor Fraters. De ontwerptekening op deze pagina, met de kroning van Maria, heeft een duidelijke aanduiding naar het Moederhuis van de Fraters in Tilburg.
Mogelijk dus dat aan deze pagina in de toekomst nog enkele andere ontwerptekeningen worden toegevoegd.
De congregatie van de Fraters van Onze Lieve Vrouw Moeder van Barmhartigheid, beter bekend als de Fraters van Tilburg, vormde in Nederland de grootste onderwijscongregatie. Haar stichter, de latere aartsbisschop van Utrecht en bisschop van Den Bosch, Mgr. Joannes Zwijsen (1794-1877) richtte de congregatie in 1844 op. In 1832 had hij reeds de vrouwelijke pendant opgericht: de Zusters van Liefde. Toen Zwijsen zijn congregaties stichtte was hij pastoor van de parochie ’t Heike in Tilburg.
In 1844-1845 namen de eerste vier religieuzen hun intrek in het nieuw opgetrokken Moederhuis aan ‘de Locht’ in Tilburg, de latere Gasthuisring. Al vrij snel nam het aantal intredingen toe en groeide het kloostercomplex uit tot een stad op zich, inclusief kapel, weeshuis, drukkerij, kweekschool en overige onderdelen. Ook het aspirantaat en noviciaat waren er gevestigd.
Secularisering en het uitblijven van intredingen leidde in de tweede helft van de twintigste eeuw tot de sluiting van steeds meer huizen. In 1971-1972 werd het Moederhuis gesloopt en vervangen door een kloosterbejaardenoord. Daarbij verdween ook de uit 1886 daterende kapel. Van het oude Moederhuis bleef met uitzondering van een gedeelte van de kloostermuur niets over. De aanpalende kweekschool verdween in 1985.
1) objectnr. 8471
——
Het ontwerp uit het privéarchief toont een gotisch raam met in twee vensters De kroning van Maria door Christus. In dit venster zijn ook twee engelen afgebeeld met een luit en triangel. De tekst is “Koningin.des.hemels b.v.0. ” (bid voor ons) G.Geffen fecit 1920.
Het raamdeel erboven een venster met God en Vader en De Heilige Geest (weergegeven als een de duif)
Onderin het raam twee vensters met de Heilige Joachim en de Heilige Moeder Anna.
2) tekening 020.
1920-1921 glas-in-lood-ramen
Op de zolder van het huidige ‘klooster’ bevinden zich (2016) diverse van elders afkomstige ramen en raamfragmenten die in een kader zijn opgenomen. Twee daarvan bestaan uit polychroom gebrandschilderd glas-in-lood. Ze verbeelden respectief een Christusfiguur en de H. Franciscus van Assisi. De figuren zijn ten voeten uit weergegeven, tegen een met florale motieven ingevulde achtergrond en binnen een neogotisch kader. Bij Franciscus zijn ook twee vogels afgebeeld. Onderlangs fragmenten van een doorlopende tekst. Bij Christus:”die weenen”; bij Franciscus:”armen van geest”.
Signering bij Christus: rechtsonder bij de voeten: “G. v. Geffen – 1921 Fecit” en rechtsonder in het sierkader: “uitgevoerd H. Kronenbitter/ Berg en Dal”
Signering bij Franciscus: rechtsonder bij de voeten: “G. v. Geffen – 1920 Fecit” en rechtonder boven het tekstkader: “uitgevoerd H. Kronenbitter/ Berg en Dal”
Het is vooralsnog niet bekend waar de twee ramen vandaan komen.
Advies vanuit het Catharijneconvent is te proberen, indien mogelijk, ook deze twee glas-in-lood-ramen binnen de congregatie te herplaatsen.
1) object 008972
2) Privéarchief Gerrit van Geffen