Roosendaal | Heilig Hart Kerk
Gezondheidsplein Kalsdonk
Bij het 12,5-jarige bestaan van de kerk, in 1948, gaf pastoor Konings de Haagse schilder Gerrit van Geffen de opdracht een kruisweg te schilderen. Hij voltooide deze in 1949. De kruisweg viel in goede aarde bij de parochie en daarom kreeg Van Geffen nog meer opdrachten. In het absis van het hoofdaltaar werd Christus’ liefde voor ons afgebeeld. Men ziet het Lam Gods dat Zijn Bloed vergiet voor onze zonden. Dit Lam is geplaatst op een boek met zeven zegels (Openb. 5) Aan weerszijden van het Lam ziet men Johannes de Doper, die het Lam aanwijst (Joh. 1.36) en Maria. Het Lam Gods wordt omgeven door engelen met lijdenswerktuigen (voorwerpen in verband met de dood van Jezus) en wierookvaten. Zo wordt de band tussen de hemelse en aardse liturgie aangeduid. OP de triomfboog is het Laatste Oordeel afgebeeld. Van Geffen voltooide dit werk in 1953. De schilderingen in de H. Hartkerk zijn, net als het meeste van Van Geffens werk secco’s, muurschilderingen op een droge ondergrond. 1)
4) Rijksmonumentregister
Op de baksteen zijn schilderingen van de hand van G. van Geffen zichtbaar. Tegen de wanden zijn de kruiswegstaties, gemaakt in 1946-’49 geplaatst, in de absis werd door hem in 1951 een voorstelling van het Lam Gods aangebracht, Het Laatste Oordeel op de triomfboog stamt uit 1953.
Aan deze pagina wordt ook nog gewerkt
Bronnen:
1) Erfgoedcentrum Tongerlohuys: Jong, de H. (2021) Het verhaal van De H. Hartkerk te Roosendaal | Van hart van de parochie naar hart van de wijk
2) Heilig Hart Parochie: Jong, de H. (1986) Vijftig jaar hart van de parochie | Geschiedenis van de H.Hartparochie te Roosendaal
3) Database Kerkcollectie digitaal, Museum Catharijne Convent, Utrecht (MCC)
4) Rijksmonument 517262
5) Privé-archief Gerrit van Geffen (1883-1970)
1948-1949 | Kruiswegstaties
Kruiswegstaties nu nog zichtbaar (2026)
Database Kerkcollectie digitaal
Titel: Kruisweg
Beschrijving: Veertien (?) schilderingen.
Situering: wanden
Materiaal: kalk; pigmenten
Afmetingenlabel: ca. h. 110 cm, b. 130 cm
Inventarisatiedatum: 7/6/2004
Vervaardiger: Geffen, Gerrit van
Datering: 1948
3) MCC objectnr. 8079-48
Database Kerkcollectie digitaal
23-05-2026: Informatie van Gerard Bos, kleinzoon van Gerrit van Geffen: van 11 kruiswegstaties, absis, triomfboog, kerst en paasaltaar-schilderingen zijn ingekleurde ontwerptekeningen. In de kerk zijn absis, triomfboog en de meeste staties nog zichtbaar. Ondanks de inrichting als gezondheidscentrum.
3) MCC objectnr. 8079-76
Ontwerptekeningen Kruiswegstaties
Van de kruiswegstaties bestaan er nog elf ontwerptekeningen. De staties I, V en VI ontbreken.
Hetgeen ook nú nog na de verbouwing en opening van het Gezondheidsplein Kalsdonk zijn 9 van de 14 kruiswegstaties:
– in de centrale ruimte;
– in de gang bij de Fysiotherapie en Podotherapie;
– en bij de huisartsen.
Alleen de staties 1 en 10 t/m 13 lijken niet direct zichtbaar.
1950 | Schildering Kerst- en Paasaltaar
De schilder heeft nog tijdens zijn leven moeten meemaken dat verschillende van zijn werken onder het kalk verdwenen of dat de kerken en kloosters waaraan hij had gewerkt gesloopt werden. Dit gebeurde ook in de H.Hartkerk na het aantreden van pastoor F.Smit in 1960. Na zijn komst ontvouwde Smit plannen om de kerk te vernieuwen. Zo realiseerde hij de tegelvloer, vernieuwde hij de ramen en verving hij beide zijaltaren.
Hij liet de schilderingen van Gerrit van Geffen en de mozaïeken van Cor Danen bij het paas- en kerst-altaar achter een half-steens muur verdwijnen. Volgens deskundige kwam de architectuur van de kerk bij deze inrichting betert tot haar recht. 1)
Kerstaltaar
Voordat Van Geffen aan de schildering van het absis begon, schilderde hij zeven musicerende engelen op het Kerstaltaar. Op de achterwand verschenen de herders en de drie koningen. 1)
Pastoor Konings bepaalde dat één van de drie koningen zijn gezicht moest krijgen. 1)
Pastoor Konings wil blijkbaar bij zowel het Kerst- als ook bij het Paasaltaar ‘vereeuwigd’ worden. Wat mogelijk kan hebben bijgedragen aan hetgeen in 1960 zal gaan gebeuren met beide altaren.
Paasaltaar
Na het Kerstaltaar schilderde Van Geffen Het Paasaltaar (zuidzijde). In het midden van dit altaar is de heilige Drie-eenheid geschilderd. Daaromheen werden aan beide zijden zeven figuren afgebeeld (drie engelen en vier heiligen). Aan de en de kant Georgius, Hendricus en Maria (G.H.M. Konings), aan de andere kant hun tegenpatronen Jeanne d’Arc, Elisabeth van Thuringen en Joseph. Daarnaast liet pastoor Konings ook de H. Tarcisius (patroon van de misdienaars) en Maria Goretti schilderen. 2)
De oorspronkelijke opzet van het altaar, zie de ontwerptekening, was zorgvuldig symmetrisch. Aan de ene zijde waren de mannelijke heiligen Georgius, Hendricus, Joseph en Tarcisius gegroepeerd; aan de andere zijde stonden Maria, Jeanne d’Arc, Elisabeth van Thüringen en Maria Goretti. Deze indeling sloot aan bij de destijds gebruikelijke praktijk in katholieke kerken, waar mannen en vrouwen tijdens de liturgie veelal gescheiden plaatsnamen.
Tijdens de uitvoering werden Maria en Joseph echter van plaats verwisseld. Daarmee werd de oorspronkelijke scheiding tussen mannelijke en vrouwelijke heiligen bewust doorbroken. Een aannemelijke verklaring is dat hierdoor Georgius, Hendricus en Maria – de patroonheiligen behorend bij de doopnamen van bouwpastoor Georgius Henricus Maria Konings – naast elkaar kwamen te staan. Hoewel hiervoor geen schriftelijke bron bekend is, lijkt de wijziging een weloverwogen keuze te zijn geweest om de persoonlijke betrokkenheid van de opdrachtgever op subtiele wijze in het iconografische programma van het altaar te verwerken.
1951 | Niet uitgevoerde schildering
Zoals zélf op de tekening aangegeven door Gerrit is dit werk ‘niet uitgevoerd’. Op welke plek in het kerkgebouw dit zou worden uitgevoerd is niet duidelijk. Het werk moest 3 m hoog worden en 2,20, 2,30 en 2,20 m breed.
……
1951 en 1953 | Schildering Absis en Priesterkoor
Database Kerkcollectie digitaal
Materiaal: kalk; pigmenten
Vervaardiger: Geffen, Gerrit van
Datering: 1953
Inventarisatiedatum 2004
3) MCC objectnr. 8079-76
Voorstel tot uitbreiding 8079-76
Beschrijving: Lams God en Laatste Oordeel
Situering: Absis en Triomfboog
Afmetingenlabel: h. 9,20 m, b. 14,80 m. Datering: 1951 en 1953
Toevoeging uitsnede foto 8079.003.jp2
Ontwerptekeningen Absis en Priesterkoor
Database Kerkcollectie digitaal
23-05-2026: Informatie van Gerard Bos, kleinzoon van Gerrit van Geffen: van 11 kruiswegstaties, absis, triomfboog, kerst en paasaltaar-schilderingen zijn ingekleurde ontwerptekeningen. In de kerk zijn absis, triomfboog en de meeste staties nog zichtbaar. Ondanks de inrichting als gezondheidscentrum.
3) MCC objectnr. 8079-76
afmetingen tekeningen, details ed. volgt
Absis en Priesterkoor nu nog zichtbaar (2026)
tekstdeel 3-3 van 1) opnemen
Deze pagina is samengesteld met de informatie die tot nog toe bekend is. Mogelijk dat we op een later tijdstip bijvoorbeeld nog niet doorgenomen archiefstukken vinden, dan volgen er aanvullingen. Ziet u onjuistheden, heeft u opmerkingen, stuur deze dan graag via het contactformulier naar ons op.