Den Haag | St.Martha kerk
Er zijn drie bijzondere zaken met betrekking tot de kruiswegreeks van de Martha-kerk.
1) de in deze kerk aanwezige schilderingen, waaronder de kruiswegstaties gemaakt in 1930, zijn gereinigd (2005-2009), in opdracht van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Aanvraag tot inzage in het dossier hierover loopt.
2) Door de informatie bij déze kerk in het Digitaal Kerkarchief van het Museum Catharijne Convent blijkt dat Gerrit van Geffen óók een kerkwegreeks heeft vervaardigd die tijdens de inventarisatie van de kerk in 1985 aanwezig was in de H.Hart van Jezuskerk in Hoensbroek gemaakt in 1934. Deze kruiswegstaties waren afkomstig van Klooster Orde der Minderbroeders Conventualen te Urmond, in bruikleen bij de parochie te Mariarade.
3) De kruiswegreeks lijkt bovendien een identieke reeks te zijn met het werk in de St.Martha kerk. Wél was de afmeting bijna de helft kleiner 59x79cm i.p.v. de 110x146cm van de St.Martha
Een pagina over de kruiswegreeks uit Hoensbroek volgt nog. Deze kerk was nog niet bekend in het privé-archief van Gerrit van Geffen
.
Bronnen:
1) Rijksmonument 459793
2) Database Kerkcollectie digitaal, Museum Catharijne Convent, Utrecht (MCC) objectnr: 2229-156
3) Dossier Kerkinterieur; reiniging schilderingen exemplaarnr 526189
4) Kerkfotografie.nl
5) Gerrit van Geffen (1883-1970)
Waardering:
Kerkgebouw van architectuurhistorische en typologisch waarde; hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik zijn gaaf bewaard. Door
zijn opzet, geïnspireerd op het laat- gotische “Haagse halletype”, neemt de kerk in het totale beeld van de neo-gotiek een vrij zeldzame
plaats in. De tot de inventaris behorende neo-barokke communiebank, twee neo-gotische beelden en de neo-gotische kuip van de
preekstoel hebben kunsthistorische waarde en zijn in de bescherming meegenomen. Een toegevoegde waarde is de belangrijke
stedenbouwkundige situering op de hoek Hoefkade/De Bockstraat/Stortenbekerstraat.
1) Rijksmonument
Van het interieur is vooralsnog niets opgenomen in Rijksmonumentenregister anders dan de vier bovengenoemde objecten.
1930 Kruiswegstaties
Waardebepaling en kerncollectie:
In eerste instantie kon de kerk in 1909 niet meteen afgebouwd w orden, er was ook te weinig geld voor de inrichting. Een echt altaar kwam er dus voorlopig niet en de parochianen moesten het doen met een oud altaar uit Rijswijk. De pastoor van de Wassenaarse parochie schonk een communiebank. W el kwam er een preekstoel, uit het Haagse atelier van J.Th.H. Timmermans. Pas in de jaren dertig, nadat Louridtz was opgevolgd door pastoor J.G. Jansen (1927-1934), werd er een hoogaltaar geplaatst naar ontwerp van Herman van Remmen met schilderingen van Lodewijk Sengers. Ook kwamen er twee zijaltaren, gewijd aan de H. Familie en St. Paulus van het Kruis. Alex Asperslagh voorzag de wanden achter de zijaltaren van imposante schilderingen. Verder volgden er een communiebank, kruiswegstaties van Gerrit van Geffen en een Antoniusbeeld.
Behorende bij het gebouw en/of de oorspronkelijke inrichting (belangrijke onderdelen van het interieur die direct na de bouw van de kerk en in de decennia daarna verworven zijn voor de inrichting en verfraaiing van de kerk en die nog steeds beeldbepalend zijn):
– Kruiswegstaties (inv.nr. 2229-156)
2) Database Kerkcollectie Digitaal
2005-2009 Gereinigde schilderingen
Info uit dossier reiniging 2005-2009 volgt.
3) Bibliotheekcatalogus 526189
1930 Ontwerptekeningen
Veertien ontwerptekeningen uit 1930
4) privéachief GvG
2026 Huidige situatie (volgt)
Betere foto’s volgen nog.
Objectnaam: kruiswegstaties
Titel: Kruiswegstatie (14x)
Situering: zijbeuken
Waardering: kerncollectie
Beschrijving: Verf op houten paneel, in brede houten lijsten met kruisjes, verzonken in de muur.
Vervaardiger: Geffen, Gerrit van
Rol: maker
Plaats/land vervaardiging: Den Haag
Datering: 1930
Materiaal: hout; verf
Afmetingenlabel: incl. lijst h. 170 cm, b. 215 cm, d. ca. 7,5 cm; dagmaat: h. 110 cm, b. 146 cm
Staat: goed, d.d. 2/2/2015
Staat: redelijk, d.d. 8/7/2025
Toelichting: op de staties zijn sporen van schimmel te zien (verm. door vochtproblemen)
Signatuur: statie I, VIII, XIV, rechtsonder: “G. v. Geffen / fecit / A.D. 1930”, statie III, linksonder: “G. v. G.”, statie V, VI linkersonder: “G. v. Geffen / fecit / A.D. 1930”
2) Objectnr: 2229-156
Alternatief gebruik
Opmerkingen: Gerrit van Geffen (Hedel 1883-1970 Den Haag) maakte kerkschilderingen, kruiswegreeksen en ontwerpen voor glas-in-loodramen. Hij studeerde aan de School voor Schonen Kunsten in ‘s-Hertogenbosch en was in de leer bij de Duitse kerkschilder professor Friedrich Stummel in Kevelaer. In 1907 vestigde Van Geffen zich als zelfstandig kunstschilder en glazenier in Nijmegen. Voordat hij zich in 1925 definitief in Den Haag vestigde, woonde hij op verschillende plaatsen in het land.
Zijn werk is zowel in Den Haag als daarbuiten te vinden: hij vervaardigde kruiswegreeksen voor de Jacobus de Meerdere in Lonneker (1921), de Willibordus in Teteringen (1929), de H. Hart van Jezuskerk in Hoensbroek (1934), de Gabriël in Haastrecht (1939-41), de H. Hartkerk in Roosendaal (1948), de Theresia van het Kindje Jezus in Den Haag (1956) en de Maria Magdalena te Wormer (1961). In de Antonius van Padua te Oldenzaal verzorgde hij glas-in-lood (1920-25), de kruiswegstaties (1925-27) en vele beschilderingen (1920-1930).
2) Objectnr: 2229-156